Reklam?

Aside Posted on Updated on

marketingReklam günümüzdə ölçüsündən və büdcəsindən asılı olmayaraq şirkətlər üçün ən təməl ehtiyyaclardan biridir. Marketingin p-lərindən biri olan Positioning və bunun yanında Publicity bir başa reklamlarla əlaqəlidir. Bazardan lazımi qədər pay almaq istəyən, məhsulunu (istehsalat və ya xidmət) lazımi miqdarda və lazımi müştərilərinə satmaq üçün şirkətlərin əllərində sehirli bir çubuq var. REKLAM.

Amma sürətlə inkişaf edən texnologiya, artan insan sayı, böyüyən şəhərlər satıcılar üçün avantaj olmalı ikən dezavantaja çevrilməyə başladı. Çünki hər keçən gün artaraq davam edən inkişaf bərabərində məşğul, hər şeyə vaxt ayırmayacaq qədər laqeyd insan modelini də  gətirdi. Müştərilə əvvəlki kimi alıcılarını seçmirlər artıq. Çünki onların qarşısında sonsuz ehtiyyaclarını qarşılayacaq onlarla məhsul var. Hansını istəsə onu da seçə bilər. Ancaq məhsulunu satmaq isdəyən, geniş alıcı kütləsinə xitab edən satıcılar məcburdurlar ki, müştərini ehtiyyacı olan məhsulun onlarda olduğuna inandırsın. Bu isə olduqca çətin prosesdir.

Düşünün ki soyuqlamış biri aptekə yaxınlaşır və soyuqdəymə dərmanı istəyir. Qarşısında isə birdə çox alternatif var. Misal üçün Griphot, Teraflu, Nogrip, Gripin və.s. Tərkib etibarı ilə bir-birinin demək olar eyni olan məhsulu almaq üçün müştərinin oturub fikirləşəcək qədər vaxtı yoxdur. Demək ki, məhsulunu satmaq isdəyən şirkət sadəcə məhsulunu deyil eyni zamanda müştərisini də nəzərə almalı hətta onun yerinə fikirləşib qərar verməlidir. Marketingin əsas görəvlərindən biri də budur ki, müştərisini əslində “bunu” istədiyinə inandırsın. Onlarla məhsul arasında öz məhsulunu digərlərindən elə də fərqli olmadığı halda əslində fərqli imiş kimi təqdim etməyi, inandırmağa bacarmayan şirkət yəqin ki, hər keçən gün daha da artan rəqabət qarşısında duruş gətirə bilməyəcək.

Başqa bir misal üzərindən bu məsələni dəyərləndirək. Pensilin ilk kəşf edildiyində bütün bazar “ağzını açıb” onu gözləyirdi. Bazarda çoxlu tələb vardı və bu tələb qarşısında satıcı olaraq bir nəfər dayanmışdı. Öz məhsulunu istədiyi qədər və istədiyi qiymətdən sata bilərdi. Ancaq indi belə bir şey tamamı ilə imkansızdır. Çarlz H.Duelin dediyi kimi “Bu gün kəşf olunacaq bütün şeylər kəşf olunub artıq.”

Şirkətlər öz məhsullarını sadəcə bir yolla bazara yerləşdirə və uzun müddət orda qala bilərlər. REKLAM.

İllər əvvəl internet resurslarından istifadə etməyin imkansız olduğu bir vaxtda şirkətlər TV reklamları vasitəsi ilə bazarlardan böyük paylar əldə edib, çoxlu qazanc əldə edə bilmişdilər. Hətta bu günlə müqayisədə Tv reklamları üçün külli miqdarda vəsait sərf olunurdu.

Bu gün isə TV-lərin hakimiyyəti iflas etmək üzrədir. Artıq insanlar TV-lərdəki reklamları izləmək üçün maraqlı deyillər. Heç bunun üçün onların vaxtı da yoxdur. TV reklamlarını şirkətlər əslində bu gün başqa sahələrə yönəldərək daha çox tanınmaq və müştəri cəlb  etmək şansı əldə edə bilərlər.

Bu günün müştərisi artıq laqeyddir sizin izahatlarını dinləmək istəmir. O artıq ona nə lazım olduğunu bilir. Çünki biriləri sizdən əvvəl ona nəyə ehtiyyacı olduğunu deyib. Hətta inandırıb.

Gəlin belə bir qrafik düşünək. Yüksələrək artan x oxu və zaman keçdikcə azalan z oxu. X oxu müştərinin qarşısındakı məhsullardır. Vaxt keçdikcə ehtiyyacını qarşılaya biləcəyi məhsullarında sayı və növü artmaqdadır. Z oxu isə müştərinin zamanıdır. Artıq 24 saat qısa müddətdir. İnsanların oturub düşünməyə, seçim etməyə əslində o qədər də vaxtı yoxdur. Qısa zaman aralığında müştəri fərqli adda amma eyni mahiyyətdə seçim etməlidir. Gəlin bəri başdan qəbul edək ki, heç də hamısını bir-bir yoxlayıb hansının daha keyfiyyətli olacağına baxmayacaq, heç buna vaxtı da olmayacaq. Demək ki məhsulunu satmaq isdəyən şirkət öz məhsulunu elə hazırlamalıdır ki, digər məhsulların arasında “mən burdayam” deyə bilsin.

Necə mi? Əvvəlcə şirkət əvvəl də dediyimiz kimi müştərinin yerinə də qərar vermək məcburiyyətindədir. Və özünə belə bir sual verməlidir : “Mən niyə bu məhsulu alım?”

Əgər bu sualın cavabını tapa bilirsiznizsə  işin bir hissəsini həll etmiş sayılırsınız. İşin əsas sirri isə bunu müştərilərinizə çatdırmağınızdır. Müştərilərinizi həm inandırmalısınız həm də razı salmalısınız. Bunun isə əsas yolu REKLAMDIR.

Bəs müştəriləri necə razı salmalıyıq ki, siz “buna” görə bizim məhsulu seçməlisiniz və bu əslində elə sizin istədiyiniz məhsuldur deyə bilək. Gəlin geniş ərazi təsəvvür edək. Hər tərəf sarı çiçəklərlə doludur. Siz yol boyunca bu çiçəklərə baxırsınız və bir müddət sonra bu mənzərə sizin üçün adiləşir. Birdən qarşınıza kiçik bir ərazi çıxır. Burda rəngbərəng çiçəklər var. Hətta elə növ çiçəklər var ki, bu günə qədər heç görməmisiniz. Bu mənzərə artıq sizin üçün adi deyil və digərlərindən fərqlidir. Özünüz fərqində olmadan diqqətinizi ora yönəldirsiniz və sarı çiçəkləri görməməzlikdən gəlirsiniz. Əgər siz də məhsulunuzu sarı çiçəklər arasındakı bu kiçik sahəyə çevirməyi bacarmısınızsa o zaman siz bazarın kralısınız. Digərləri kimi sarı çiçək olmaq istəmirsinizsə ilk əvvəl ambalajınızdan başlamağınızda fayda var. Ambalajınızın dizaynı müştərini cəlb etməkdə çox önəmlidir. İkincisi müştərilərinizin şüurunda artıq siz olmalısınız. Yəni müştərinin “qarınına” girmədən onun beyninə girməli, şüuruna yerləşməlisiniz.

Sadəcə sizim məhsullarısızı alacaq hədəf kütləsinə yüklənməyiniz də doğru nəticələr verməz. Bu gün sizin müştəriniz olanlar sabah olmaya bilər əksinə olaraq bu gün sizin məhsulunuza ehtiyyacı olmayanlar sabah sizin sadiq müştərinizə çevrilə bilər. Uzun müddətli strategiyası olan, gələcəyini indidən quran ağıllı idarəedicilər sabahın təməllərini bu gündən atmalıdırlar. Bunu kiçik bir misal üzərində ələ alaq. Mercedes və BMW az yaşlılar üçün qiyməti yeddi min və on beş min dollar arasında dəyişən uşaq maşınları istehsal etməəyə başladılar. Bu dünya divləri oyuncaq sektoruna girmək üçünmü belə addım atmışdılar? Təbii ki, yox. Uşaqlar üçün olan maşınlarda əslində olan bəzi funksiyalar da əlavə olaraq indidən gələcək müştərilərini əldə etməyə başlamışdılar. Uşağı indidən məcbur edirlər ki, sən böyüyəndə Mercedes sürməlisən.

Camel siqaretinin də satışı bu vasitəylə artırılmışdı. Günümüzdə olduğu kimi əvvəllərdə yetkinlik dönəmində olan oğlan uşaqları siqaret çəkməyi bir güc, özünü təsdiq vasitəsi kimi görürdülər. Amma valideyinlərinin, ətrafındakıların qınağından çəkindikləri üçün bu işi gizlincə həll edirdilər. Camel bəs neynədi? Yetkinlik dövründə olanların bu davranışından məharətlə istifadə etdi və reklamlarında günəş batmaq üzərəykən təklikdə günəşə tərəf gedən və siqaret çəkən kovboy səhnəsindən istifadə etdilər. Onsuzda uşaqlar bu işi gizlincə hamıdan uzaqda görməyə çalışırdılar eyni ilə kovboyun da günəşə tərəf tək amma qorxmadan heç nədən narahat olmadan siqaret çəkərək getdiyi kimi. Bəs niyə kovboy? Çünki kovboy güclü idi, heç nədən çəkinməzdi. Bu reklam sayəsində Camel siqaretlərinin satışında nəzərə çarpacaq qədər artış oldu.

Deməli əsas olan ehtiyyacı görmək və müştəriyə bunu çatdırmaqdır. Nə iləmi? Təbii ki, REKLAMLA.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s